Fariz Məmmədovun dünya titulları: Bakıdakı tarixi titul döyüşü
Giriş
Peşəkar boksda dünya çempionluğu təkcə kəmərin sahibinin dəyişməsi demək deyil. Belə bir qələbə idmançının karyerasına, təmsil etdiyi ölkənin boks tarixinə və gələcək döyüşlərə münasibətə təsir edə bilər. Fariz Məmmədovun Badru Lusambia ilə qarşılaşması da bu baxımdan əlamətdar idi. Peşəkar boksda belə qələbələr həm idmançının, həm də ölkənin nüfuzunu yüksəldir.
2016-cı il fevralın 6-da yayılan xəbərə görə, “Qəbələ” İdman Klubunun üzvü Məmmədov Bakıda, Boks Mərkəzində, 66,7 kiloqram çəki dərəcəsində WBF və WBCA versiyaları üzrə dünya titulları uğrunda döyüşə çıxdı. O, Uqanda təmsilçisi Lusambianı səkkizinci raundda məğlub edərək hər iki kəməri qazandı və Azərbaycanın peşəkar boks üzrə ilk dünya çempionu kimi təqdim olundu. Bu nəticə peşəkar boks tarixində ölkə adına diqqətçəkən hadisə idi.
Boksçuların təhlili
Döyüş 12 raund üçün nəzərdə tutulmuşdu, lakin Məmmədov qələbəni səkkizinci raundda qazandı. Mövcud məlumatlarda həlledici zərbə, taktiki dəyişiklik və ya hakimin qərarı barədə təfərrüat yoxdur. Buna görə döyüşün texniki gedişinə dair təsdiqlənməmiş məlumatları fakt kimi təqdim etmək olmaz. Peşəkar boks qarşılaşmalarını təhlil edərkən məhz bu cür faktlara əsaslanmaq vacibdir.
Bu, Məmmədovun peşəkar karyerasında 22-ci görüş idi. O, əvvəlki 21 döyüşün 18-də qalib gəlmiş, bu qələbələrin 12-sini vaxtından əvvəl qazanmışdı. Bu göstəricilər onun təcrübəsini və rəqibi dayandırmaq qabiliyyətini göstərir, amma döyüşün necə keçdiyini təkbaşına izah etmir. Peşəkar boksda statistik göstəricilər faydalı olsa da, hər döyüşün gedişi fərqli olur.
Lusambia barədə məlumatlar daha məhduddur. Rəqibin üslubu, əvvəlki nəticələri və zəif tərəfləri haqqında müqayisəli fikir yürütmək mümkün deyil. Məlum olan budur ki, Uqanda boksçusu 12 raundluq çempionluq sınağına çıxmış, Məmmədov isə doğma arenada iki kəmər uğrunda mübarizə aparmışdı. Belə titul döyüşləri boks çempionları barədə müzakirələrdə də xüsusi yer tutur.
Bu səbəbdən təhlildə əsas götürülə bilən məqamlar Məmmədovun əvvəlki nəticələri və döyüşün yekunudur. Onun 18 qələbəsi təcrübəsinə, 12 erkən qələbəsi isə hücum gücünə işarə edirdi. Bununla belə, titul döyüşü statistik göstəricilərdən əlavə dözümlülük, tempə nəzarət və təzyiq altında qərarvermə tələb edir.
Əsas amillər
Məmmədovun təcrübəsi əsas amillərdən biri idi. 22-ci peşəkar görüşünədək topladığı təcrübə ona müəyyən baza yaratmışdı. Ancaq dünya titulu uğrunda döyüşün ayrıca psixoloji yükü var: əvvəlki qələbələr özünəinam yaratsa da, rinqdə soyuqqanlı qalmaq vacibdir. Peşəkar boksda bu bacarıq çempionluq mübarizəsinə təsir göstərə bilər.
Digər amil rəqibin təzyiqini idarə etmək idi. 12 raundluq döyüşdə boksçu gücünü düzgün bölməli, müdafiəni qorumalı və hücum üçün yaranan fürsətlərdən istifadə etməlidir. Məmmədovun səkkizinci raundda qalib gəlməsi qarşılaşmanın tam məsafəyə çatmadığını göstərir. Lakin konkret taktiki qərar barədə məlumat yoxdur, buna görə əlavə nəticə çıxarmaq mümkün deyil.
Döyüşün Bakıda keçirilməsi də əhəmiyyət daşıyırdı. Doğma ölkədə rinqə çıxmaq əlavə dəstək və motivasiya verə bilər, eyni zamanda idmançı üzərindəki gözləntiləri artırır. Bunun nəticəyə birbaşa təsir etdiyini sübut etmək mümkün deyil; bu amili döyüşün psixoloji şəraitinin bir hissəsi kimi qiymətləndirmək daha düzgündür. Peşəkar boks tədbirlərində yerli azarkeş dəstəyi də diqqət çəkən amillərdəndir.
İki təşkilatın kəmərinin eyni döyüşdə mübahisəyə çıxarılması qarşılaşmanın əhəmiyyətini artırırdı. Məmmədov həm WBF, həm də WBCA titulları uğrunda mübarizə apardı. Hər iki kəməri qazanması nəticənin simvolik çəkisini yüksəldərək onu fərdi uğurdan daha geniş idman hadisəsinə çevirdi. Rinq xəbərləri bu qələbənin Azərbaycan idmanı üçün əhəmiyyətini ön plana çıxardı.
Döyüşün ssenarisi
Döyüşdən əvvəl mümkün ssenarilərdən biri 12 raund ərzində məsafəni və enerjini düzgün bölüşdürmək idi. Məmmədovun əvvəlki 12 qələbəsini vaxtından əvvəl qazanması onun rəqibə təzyiq göstərə biləcəyini deməyə əsas verirdi, lakin bu, Lusambianın da erkən məğlub olacağını göstərmirdi. Çempionluq döyüşündə rəqibin müqaviməti və raundların gedişi istənilən planı dəyişə bilər. Peşəkar boksda döyüşçülər belə dəyişikliklərə hazır olmalıdırlar.
Qarşılaşma uzun çəkə və dözümlülük tələb edə bilərdi. 12 raundluq format hücum gücündən əlavə taktiki intizam və fiziki hazırlıq tələb edir. Döyüş səkkizinci raundda başa çatdığı üçün tam məsafədə davam etmə ssenarisi reallaşmadı. Lakin əlavə məlumat olmadan həlledici taktiki dönüş nöqtəsini müəyyən etmək mümkün deyil.
Yekunda Məmmədov Lusambianı səkkizinci raundda məğlub etdi və hər iki dünya kəmərini qazandı. Bu qələbə onun peşəkar karyerasının 22-ci döyüşündə gəldi. Beləliklə, qarşılaşma 12 raundun hamısını əhatə etməsə də, Azərbaycanın peşəkar boks üzrə ilk dünya çempionunu müəyyənləşdirdi. Peşəkar boks ictimaiyyəti üçün bu nəticə ölkənin beynəlxalq arenadakı uğurlarından biri oldu.
Məmmədovun qələbəsi Azərbaycan boksçusunun dünya titulu qazana biləcəyini real nəticə ilə göstərdi. Belə titul döyüşləri yeni çempionlar üçün meyar yaradır və yerli idmançıların beynəlxalq arenadakı mövqeyinə diqqət çəkir. Qarşıdakı döyüşlər barədə danışarkən bu tarixi nəticə Azərbaycan boksunun inkişaf yolunu xatırladır.
Yekun
Fariz Məmmədovun Badru Lusambia üzərindəki qələbəsi bir neçə faktla yadda qaldı: döyüş Bakıda, Boks Mərkəzində keçirildi, nəticə səkkizinci raundda qeydə alındı və Məmmədov WBF ilə WBCA kəmərlərini qazandı. Əvvəlki 21 görüşdəki 18 qələbə onun titul uğrunda mübarizəyə qədərki yolunu, 22-ci döyüşdəki uğur isə karyerasının ən böyük nəticəsini göstərir.
Azərbaycanın peşəkar boks üzrə ilk dünya çempionu kimi təqdim olunan Məmmədovun nailiyyəti idman tarixində mühüm mərhələ idi. Bu qarşılaşma dünya çempionluğunun həm fərdi hazırlıq, həm də simvolik əhəmiyyət daşıdığını göstərdi. Onun irsini qiymətləndirərkən təsdiqlənmiş faktları ehtimallardan ayırmaq vacibdir. Peşəkar boks və boks çempionları haqqında rinq xəbərləri bu cür tarixi qələbələrin yadda qalmasına kömək edir. Peşəkar boks üzrə bu nailiyyət ölkənin idman tarixində xüsusi yer tutur.
